ผ่าตัดกระดูกสันหลังแบบแผลเล็ก MIS Spine คืออะไร? เหมาะกับใครบ้าง

อาการปวดหลัง ปวดร้าวลงขา หรือชาตามขา เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในคนวัยทำงานและผู้สูงอายุ หลายคนเลือกทนกับอาการหรือรับประทานยาแก้ปวดเป็นเวลานาน เพราะกังวลว่าหากต้อง “ผ่าตัดกระดูกสันหลัง” จะต้องมีแผลขนาดใหญ่ พักฟื้นหลายสัปดาห์ และใช้เวลานานกว่าจะกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติ

ปัจจุบัน เทคโนโลยีทางการแพทย์ได้พัฒนาอย่างต่อเนื่อง การผ่าตัดกระดูกสันหลังผ่านกล้อง หรือ Minimally Invasive Spine Surgery (MIS Spine) จึงกลายเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยลดการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ ลดอาการปวดหลังผ่าตัด และช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้รวดเร็วขึ้น

อย่างไรก็ตาม แม้เทคนิคนี้จะมีข้อดีหลายประการ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะเหมาะกับผู้ป่วยทุกคน การเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสมยังคงต้องอาศัยการประเมินอย่างละเอียดโดยศัลยแพทย์กระดูกสันหลัง

MIS Spine หรือ Minimally Invasive Spine Surgery คือเทคนิคการผ่าตัดกระดูกสันหลังที่ใช้แผลผ่าตัดขนาดเล็ก ร่วมกับกล้องกำลังขยายหรือเครื่องมือเฉพาะทาง เพื่อเข้าถึงตำแหน่งที่เกิดโรคโดยลดการบาดเจ็บต่อกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อรอบกระดูกสันหลังให้น้อยที่สุด อย่างไรก็ตาม เทคนิคนี้ไม่ได้เหมาะกับผู้ป่วยทุกคน การเลือกวิธีรักษายังต้องพิจารณาจากชนิดของโรค ความรุนแรง และความเหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละราย

MIS Spine คืออะไร?

MIS Spine (Minimally Invasive Spine Surgery) คือเทคนิคการผ่าตัดกระดูกสันหลังที่ใช้แผลผ่าตัดขนาดเล็ก ร่วมกับกล้องกำลังขยายหรือเครื่องมือเฉพาะทาง เพื่อเข้าถึงตำแหน่งที่เกิดโรคโดยลดการบาดเจ็บต่อกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อรอบกระดูกสันหลังให้น้อยที่สุด

ต่างจากการผ่าตัดแบบเปิดที่ต้องเลาะกล้ามเนื้อออกจากกระดูก การผ่าตัดแบบ MIS จะอาศัยช่องว่างตามธรรมชาติของกล้ามเนื้อ ทำให้เกิดการบาดเจ็บต่อเนื้อเยื่อน้อยกว่า ส่งผลให้ผู้ป่วยมีอาการปวดหลังผ่าตัดลดลง เสียเลือดน้อย และฟื้นตัวได้เร็วขึ้นในผู้ป่วยที่เหมาะสม

MIS Spine เป็นเทคนิคการผ่าตัดกระดูกสันหลังที่ใช้แผลขนาดเล็กและเครื่องมือเฉพาะทาง
เพื่อลดการบาดเจ็บต่อกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อรอบกระดูกสันหลังในผู้ป่วยที่เหมาะสม

โรคอะไรบ้างที่สามารถรักษาด้วย MIS Spine?

การผ่าตัดผ่านกล้องสามารถใช้รักษาโรคกระดูกสันหลังได้หลายชนิด เช่น

• หมอนรองกระดูกสันหลังทับเส้นประสาท (Lumbar Disc Herniation)
• โพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ (Lumbar Spinal Stenosis)
• กระดูกสันหลังเสื่อมร่วมกับการกดทับเส้นประสาท
• กระดูกสันหลังเคลื่อนบางชนิด (Spondylolisthesis)
• ผู้ป่วยที่จำเป็นต้องเชื่อมข้อกระดูกสันหลัง (Spinal Fusion) ในบางข้อบ่งชี้

ทั้งนี้ การรักษาจะขึ้นอยู่กับชนิดของโรค ความรุนแรง และผลการตรวจ MRI หรือ CT Scan ประกอบกับการตรวจร่างกายโดยแพทย์

อ่านบทความเพิ่มเติม ปวดคอ บ่า ไหล่เรื้อรัง เป็นออฟฟิศซินโดรมหรือหมอนรองกระดูกคอทับเส้นประสาท?

ข้อดีของการผ่าตัดผ่านกล้อง MIS Spine

เมื่อเทียบกับการผ่าตัดแบบเปิดในผู้ป่วยที่มีข้อบ่งชี้เหมาะสม MIS Spine มีข้อดีหลายประการ ได้แก่

• แผลผ่าตัดขนาดเล็กประมาณ 1–2 เซนติเมตร
• ลดการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ
• เสียเลือดระหว่างผ่าตัดน้อย
• อาการปวดหลังผ่าตัดลดลง
• ลุกเดินได้เร็ว
• ระยะเวลานอนโรงพยาบาลสั้นลง
• กลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้เร็วขึ้น

อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ของการรักษาไม่ได้ขึ้นอยู่กับขนาดของแผลเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นกับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง การเลือกเทคนิคการผ่าตัดที่เหมาะสม และประสบการณ์ของศัลยแพทย์

MIS Spine และการผ่าตัดแบบเปิดมีข้อดีและข้อจำกัดต่างกัน
การเลือกเทคนิคควรพิจารณาจากชนิดของโรค ความรุนแรง และความเหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละราย

ใครบ้างที่เหมาะกับการผ่าตัด MIS Spine?

ผู้ป่วยที่อาจได้รับประโยชน์จากการผ่าตัดผ่านกล้อง ได้แก่

• ปวดหลังร้าวลงขาจากหมอนรองกระดูกกดทับเส้นประสาท
• เดินได้ระยะสั้นลงจากโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ
• มีอาการชาหรืออ่อนแรงของขา
• รักษาด้วยยา กายภาพบำบัด หรือการฉีดยาแล้วอาการไม่ดีขึ้น
• มีโรคที่จำเป็นต้องผ่าตัดและสามารถใช้เทคนิค MIS ได้

ทั้งนี้ ผู้ป่วยบางราย เช่น ผู้ที่มีภาวะกระดูกสันหลังคดรุนแรง ความไม่มั่นคงหลายระดับ หรือมีความผิดรูปของกระดูกสันหลัง อาจจำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดแบบเปิด ซึ่งแพทย์จะเป็นผู้พิจารณาเป็นรายบุคคล

ขั้นตอนการรักษาเป็นอย่างไร?

ก่อนการผ่าตัด ผู้ป่วยจะได้รับการตรวจร่างกาย ตรวจเอกซเรย์ และ MRI เพื่อวางแผนการรักษาอย่างละเอียด

ในระหว่างการผ่าตัด ศัลยแพทย์จะใช้กล้องและเครื่องมือเฉพาะทางผ่านแผลขนาดเล็ก เพื่อกำจัดสาเหตุที่กดทับเส้นประสาท โดยพยายามรักษาโครงสร้างปกติของกระดูกและกล้ามเนื้อไว้ให้มากที่สุด

หลังผ่าตัด ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถลุกเดินได้ภายในวันเดียวกันหรือวันรุ่งขึ้น และกลับบ้านได้ภายใน 1–3 วัน หากไม่มีภาวะแทรกซ้อน

การพิจารณาผ่าตัดกระดูกสันหลังต้องอาศัยทั้งอาการ ผลตรวจร่างกาย ผลตรวจภาพ และการตอบสนองต่อการรักษาที่ผ่านมา

อ่านเพิ่มเติม ตรวจวินิจฉัยหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท

หลังผ่าตัดต้องพักฟื้นนานหรือไม่?

ระยะเวลาการพักฟื้นขึ้นอยู่กับชนิดของโรค วิธีการผ่าตัด และสภาพร่างกายของผู้ป่วยแต่ละราย

โดยทั่วไป

• งานสำนักงาน สามารถกลับไปทำงานได้ภายในประมาณ 2–4 สัปดาห์
• งานที่ต้องใช้แรงมาก อาจต้องพักฟื้นนานกว่านั้นตามคำแนะนำของแพทย์
• การออกกำลังกายจะค่อย ๆ เพิ่มระดับตามโปรแกรมฟื้นฟู

การปฏิบัติตัวหลังผ่าตัดอย่างเหมาะสมมีส่วนสำคัญต่อผลการรักษาในระยะยาว

คำถามที่พบบ่อย

Q: การผ่าตัดผ่านกล้องใช้ยาสลบหรือไม่?
A: ส่วนใหญ่ใช้การดมยาสลบ เพื่อให้ผู้ป่วยปลอดภัยและศัลยแพทย์สามารถทำการผ่าตัดได้อย่างแม่นยำ

Q: ผู้สูงอายุสามารถผ่าตัดได้หรือไม่?
A: สามารถทำได้ หากได้รับการประเมินว่ามีข้อบ่งชี้ในการผ่าตัดและสุขภาพโดยรวมเหมาะสม โดยอายุเพียงอย่างเดียวไม่ใช่ข้อห้ามของการรักษา

Q: การผ่าตัดผ่านกล้องดีกว่าการผ่าตัดแบบเปิดเสมอหรือไม่?
A: ไม่เสมอไปเทคนิคที่ดีที่สุด คือ เทคนิคที่เหมาะสมกับโรคของผู้ป่วยแต่ละราย ผู้ป่วยบางรายจะได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดจากการผ่าตัดผ่านกล้อง ขณะที่บางรายจำเป็นต้องผ่าตัดแบบเปิดเพื่อให้แก้ไขพยาธิสภาพได้อย่างสมบูรณ์

Q: ปวดหลังร้าวลงขา ต้องผ่าตัดทุกคนหรือไม่?
A: ไม่จำเป็น แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับชนิดของโรค ความรุนแรงของอาการ และการตอบสนองต่อการรักษาที่ผ่านมา ผู้ป่วยบางรายสามารถรักษาด้วยยา กายภาพบำบัด หรือการฉีดยาได้ ส่วนการผ่าตัดจะพิจารณาในผู้ป่วยที่มีข้อบ่งชี้

สิ่งสำคัญที่สุด ไม่ใช่ “แผลเล็ก” แต่คือ “การรักษาที่ถูกต้อง”

ปัจจุบัน การผ่าตัดกระดูกสันหลังผ่านกล้องเป็นเทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพและได้รับการยอมรับอย่างแพร่หลายทั่วโลก แต่การเลือกวิธีรักษาไม่ควรพิจารณาจากขนาดของแผลเพียงอย่างเดียว

หัวใจสำคัญของการรักษา คือการค้นหาสาเหตุของอาการ วินิจฉัยโรคอย่างถูกต้อง และเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย ไม่ว่าจะเป็นการรักษาแบบไม่ผ่าตัด การผ่าตัดผ่านกล้อง หรือการผ่าตัดแบบเปิด

การประเมินโดยศัลยแพทย์กระดูกสันหลังตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จะช่วยให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาที่ตรงจุด ลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน และกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างมั่นใจอีกครั้ง

ที่ ศูนย์กระดูกและข้อ โรงพยาบาลวิชัยเวชฯ หนองแขม ทีมแพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกสันหลังพร้อมให้คำปรึกษาและประเมินแนวทางการรักษาตามความเหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละราย

บทความนี้ได้รับการตรวจสอบความถูกต้องทางการแพทย์โดย

นพ. ทินกร ปลื้มวิทยาภรณ์ ว36097
แพทย์เฉพาะทางด้านศัลยกรรมกระดูกสันหลัง
ศูนย์กระดูกและข้อ โรงพยาบาลวิชัยเวชฯ หนองแขม

เพราะเรื่องกระดูกและข้อ รอไม่ได้
ปล่อยไว้เรื้อรัง อาจรักษายาก
ติดต่อศูนย์กระดูกและข้อ รพ.วิชัยเวชฯ หนองแขม
02-441-6999
หรือ ติดต่อได้ผ่านช่องทางไลน์ได้ง่ายๆ  Line
หรือ สามารถตรวจเช็ค ตารางแพทย์ออกตรวจ เพื่อขอเข้ารับคำปรึกษา