เจาะลึก Tumor Marker 6 ชนิด: ตรวจสารบ่งชี้มะเร็งบอกความเสี่ยงอะไรได้บ้าง? (ฉบับปี 2026)

เจาะลึก Tumor Marker 6 ชนิด: ตรวจสารบ่งชี้มะเร็งบอกความเสี่ยงอะไรได้บ้าง? (ฉบับปี 2026)

หลายคนตั้งคำถามเมื่อเห็นแพ็กเกจตรวจคัดกรองมะเร็งว่า “แค่เจาะเลือดจะรู้ว่าเป็นมะเร็งจริงหรือ?” ความกังวลนี้ไม่ใช่เรื่องแปลกครับ โดยเฉพาะชาวหนองแขมและบางแคที่ต้องดูแลคนในครอบครัว การทราบผลที่แม่นยำจึงเป็นเรื่องสำคัญอันดับหนึ่ง

สารบ่งชี้มะเร็ง หรือ Tumor Marker ไม่ใช่ “เครื่องตรวจวิเศษ” แต่เปรียบเสมือน “เข็มทิศ” ช่วยให้แพทย์ค้นหาความเสี่ยงได้ลึกซึ้งขึ้น วันนี้ ศูนย์รักษ์สุขภาพ รพ.วิชัยเวชฯ หนองแขม จะช่วยให้คุณเข้าใจสารบ่งชี้ 6 ชนิดยอดนิยม เพื่อการอ่านผลเลือดอย่างถูกต้องและลดความกังวลที่เกินจริง

Tumor Marker คืออะไร และทำไมต้องตรวจ?

การตรวจสารบ่งชี้มะเร็ง (Tumor Marker) คือการวัดระดับโปรตีนหรือสารเคมีในเลือดที่ผลิตจากเซลล์มะเร็ง หรือเซลล์ปกติที่ตอบสนองต่อเนื้อร้ายในร่างกาย

สารเหล่านี้อาจสูงขึ้นได้จากภาวะอักเสบหรือโรคทั่วไปที่ไม่ใช่มะเร็ง แพทย์จึงใช้สารบ่งชี้เพื่อ 3 วัตถุประสงค์หลัก:

1. ประเมินความเสี่ยงเบื้องต้น (Screening) ในกลุ่มที่มีประวัติครอบครัว
2. ติดตามผลการรักษา (Monitoring) ว่ามะเร็งตอบสนองต่อยาหรือการผ่าตัดหรือไม่
3. เฝ้าระวังการกลับมาเป็นซ้ำ (Recurrence Check) หลังรักษาหายแล้ว

เจาะลึก 6 สารบ่งชี้มะเร็งที่พบบ่อยที่สุด

สารแต่ละตัวมีความจำเพาะต่ออวัยวะต่างกัน การตรวจเพียงตัวเดียวจึงไม่สามารถครอบคลุมได้ทุกระบบ

1. CEA (Carcinoembryonic Antigen) – ระบบทางเดินอาหาร

ใช้ติดตามความเสี่ยงมะเร็งลำไส้ใหญ่ แต่อาจพบในมะเร็งตับอ่อน ปอด และเต้านมได้เช่นกัน

• ข้อควรระวัง: งานวิจัยจาก ASCO Publications ระบุว่าผู้ที่สูบบุหรี่จัดมักมีค่า CEA สูงกว่าปกติโดยไม่ได้เป็นมะเร็ง

2. AFP (Alpha-fetoprotein) – มะเร็งตับ

เป็นสารบ่งชี้หลักของมะเร็งตับ (HCC) และเนื้องอกบริเวณรังไข่หรืออัณฑะ

• ความรู้เพิ่มเติม: ผู้ป่วยพาหะไวรัสตับอักเสบบีหรือซี ควรตรวจค่านี้ทุก 6 เดือนตามแนวทาง NCCN Guidelines เพื่อเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด

3. PSA (Prostate-Specific Antigen) – ต่อมลูกหมาก

มีความจำเพาะต่อต่อมลูกหมากสูง เป็นเกาะป้องกันสำคัญสำหรับผู้ชายวัย 50+

• Doctor’s Note: คนไข้ย่านพุทธมณฑลที่ปั่นจักรยานทางไกลก่อนมาตรวจ อาจพบค่า PSA สูงชั่วคราวจากการระคายเคืองต่อมลูกหมากได้ครับ

4. CA 125 – มะเร็งรังไข่

ใช้ติดตามมะเร็งรังไข่ แต่อาจสูงขึ้นได้ในผู้ที่มีภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ หรือตรวจในช่วงที่มีประจำเดือน

5. CA 15-3 – มะเร็งเต้านม

เน้นใช้ติดตามผลการรักษาและการแพร่กระจายของมะเร็งเต้านม ไม่แนะนำให้ใช้คัดกรองเพียงตัวเดียว

6. CA 19-9 – ตับอ่อนและท่อน้ำดี

ใช้ประเมินมะเร็งตับอ่อนและท่อน้ำดี แต่อาจสูงขึ้นหากมีภาวะนิ่วในถุงน้ำดีหรือตับอ่อนอักเสบ

ตารางสรุป: ค่ามะเร็งและปัจจัยที่ควรระวัง

ค่ามะเร็งสูง = เป็นมะเร็ง? (ทำความเข้าใจผลบวกปลอม)

นี่คือจุดที่สร้างความกังวลใจที่สุดครับ ในทางการแพทย์เรียกว่า “ผลบวกปลอม” (False Positive) ข้อมูลจาก Cleveland Clinic ยืนยันว่าสารบ่งชี้เหล่านี้อาจสูงขึ้นเมื่อร่างกายมีการอักเสบหรือติดเชื้อ

มุมมองจากหมอ: จากประสบการณ์ดูแลคนไข้ย่าน เพชรเกษม-พุทธมณฑลสาย 3 มากว่า 10 ปี ผมมักพบเคสที่ค่า AFP (มะเร็งตับ) สูงเล็กน้อย แต่เมื่อตรวจ Ultrasound กลับพบว่าเป็นเพียงไขมันพอกตับ ดังนั้น “ตัวเลขบนใบตรวจ ไม่สำคัญเท่าการวินิจฉัยโดยแพทย์” ครับ

การเตรียมตัวก่อนเจาะเลือด

เพื่อให้ผลตรวจแม่นยำและลดค่าความคลาดเคลื่อน ควรปฏิบัติดังนี้:

• ไม่ต้องงดน้ำและอาหาร: หากตรวจเฉพาะสารบ่งชี้มะเร็ง (ยกเว้นมีตรวจน้ำตาลหรือไขมันร่วมด้วย)
• งดพฤติกรรมกระตุ้น: ผู้ชายควรงดปั่นจักรยานหรือมีเพศสัมพันธ์ 48 ชั่วโมงก่อนตรวจ PSA
• แจ้งประวัติอาหารเสริม: โดยเฉพาะ Biotin (บำรุงผม/เล็บ) ซึ่งส่งผลต่อการตรวจในห้องแล็บ
• เช็กช่วงเวลา: สุภาพสตรีเลี่ยงการตรวจ CA 125 ช่วงมีประจำเดือน

ใครบ้างที่ควรเข้ารับการตรวจ?

ศูนย์รักษ์สุขภาพแนะนำกลุ่มเสี่ยงที่ควรตรวจ ดังนี้:

1. ผู้ที่มีอายุ 35 ปีขึ้นไปที่รักสุขภาพ
2. ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็ง
3. ผู้ที่สูบบุหรี่จัด หรือดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
4. ผู้ที่พบความผิดปกติจากอัลตราซาวด์ เช่น ก้อนเนื้อปริศนา

การเดินทาง:

ท่านที่อยู่ย่าน บางแค หรือพุทธมณฑลสาย 4 เดินทางมา รพ.วิชัยเวชฯ หนองแขม ได้ง่ายทางถนนเพชรเกษม (ใกล้ช่อง 3 หนองแขม) เรามีทีมแพทย์เฉพาะทางและห้องแล็บทันสมัย พร้อมให้คำปรึกษาอย่างละเอียดและแม่นยำ

ติดต่อศูนย์รักษ์สุขภาพ รพ.วิชัยเวชฯ หนองแขม
02-441-6999
หรือ ติดต่อได้ผ่านช่องทางไลน์ได้ง่ายๆ  Line
หรือ สามารถตรวจเช็ค ตารางแพทย์ออกตรวจ เพื่อขอเข้ารับคำปรึกษา